De nationaal-socialistische propaganda van Max Blokzijl (1884-1946).
Wat we al weten…
In 1903 trad Max Blokzijl, op negentienjarige leeftijd, in dienst bij het liberale Amsterdamse dagblad Algemeen Handelsblad, waar hij aanvankelijk vooral het ‘kleine’ nieuws als inbraken en branden versloeg. Op zoek naar het journalistieke avontuur trok hij er vanaf 1907 samen met zanger Jean-Louis Pisuisse op uit. Eerst reisden zij, verkleed als Italiaanse straatmuzikanten, door Nederland en later trokken ze samen naar het buitenland en verbleven zij onder meer lange tijd in Nederlands-Indië. De reisverhalen in de krant en de optredens van het cabaretduo waren zeer populair.
Na de eerste wereldoorlog, waarin hij een tijdje onder de wapenen was, werd Blokzijl als correspondent door het Handelsblad naar Berlijn. Als aanhanger van de Weimar-republiek, stond Max Blokzijl aanvankelijk zeer kritisch tegen over de Nazi’s, maar zijn sympathie voor het regime groeide. In 1935 werd hij in het geheim lid van de NSB. In eerste instantie was hiervan voor de lezers van het Handelsblad weinig te merken, als zijn stukken te pro-Duits werden, werden ze ingekort of niet geplaatst. Vanaf 1938 ging hij anoniem voor het uiterst nationalistische, autoritaire en pro-Duitse blad De Waag schrijven en snabbelde hij, onder pseudoniem, bij in diverse lokale dagbladen. In deze stukken kwam zijn voorkeur al duidelijker naar voren. Eind 1940 kwam Blokzijl (op verzoek van de AVRO terug naar het inmiddels door de nazi’s bezette Nederland en kreeg hij een leidinggevende rol in het Nederlandse nationaal-socialistische propaganda-apparaat. Vanaf 1941 hield hij tweemaal per week een ‘praatje’ op de radio over actuele kwesties in het bezette Nederland.
Wat nog niet zo goed weten…
De levensloop van Max Blokzijl is al goed beschreven (door Rene Kok en Loe de Jong), wat nog mist is een uitgebreide inhoudelijke analyse van de propaganda van Blokzijl en die hoop ik dus in de komende maanden te schrijven.
————
Audiofragment: Blokzijl en Pisuisse, OVT, 11 januari 2004. (Begint met een kort fragment van BLokzijl, daarna een bespreking van de brieven van zijn ‘compagnon’ Pisuisse.
4 Comments
Succes met je scriptie! Mag ik bij deze alvast een voorstel doen voor een rituele boekverbranding, waarbij “Zoeken en schrijven” een lijdende rol krijgt toebedeeld? Of ben ik de enige die dat gedrocht nog raadpleegt, alleen om zich er vervolgens hartgrondig aan te ergeren? Waarbij ik wellicht moet aantekenen dat ik beschik over een welhaast archaïsche editie waarin aarzelend wordt gesproken over de mogelijkheid een word-processor te gebruiken en internet nog met geen woord wordt genoemd. Enfin, ik vind het dus een KUT-boek, in negatieve zin. Maar het is nu eenmaal de standaard. A la Microsoft: we hebben de duisternis tot standaard verheven, omdat we niet om konden gaan met die verdomde gloeilampen. Dus, laat het me weten als je mee doet.
Goed idee voor een afstudeerfeestje! Een verschrikkelijk boekje inderdaad, waar ik zeker nog een keer op terug zal komen in deze log.scriptie-reeks…
Mijn exemplaar stamt uit ‘96 met zinnen als: “Voor de netheid van het typewerk is het essentieel dat de schrijfmachine geregeld wordt onderhouden. Men kan zelf de toetsen (voorzichtig!) met een daarvoor bestemd borsteltje schoonmaken.”
Uit 1896?
Nee, serieus, uit 1996? Zelfs ik heb nog een recenter exemplaar! Tweedehands gekocht ofzo?
Een waardeloos geval is het, altijd staat dat wat je wil weten er niet in en je zoekt je een ongeluk voordat je iets kan vinden dat er wel in staat. Hoog tijd voor een online versie waarin je volautomatisch de juiste uitkomst krijgt!
Over online versies gesproken, het WNT staat online:
http://wnt.inl.nl/
Maar laten we dat afspreken dan, ik zorg voor de lucifers!
Ja van De slegte geloof ik, is goed hoor in juli de fik erin!
WNT is echt goed, ik zat er toevallig net een beetje mee te spelen….