Sranan in een Groningse krant uit 1752

Wanneer zou er voor het eerst een Surinaams woord in een Nederlandse krant zijn verschenen? In een onderzoek naar artikelen in achttiende-eeuwse kranten over de strijd van de Marrons, kwam ik vandaag een interessant vroeg voorbeeld tegen.

Opregte Groninger Courant van 17 maart 1752:

Te Amsterdam had men tyding uyt Paramaribo in Suriname , van den 13 November laatstleeden , dat ‘s weeks van te vooren wederom een Plantage, in Para leggende, door de weg geloopene Negers was afgeloopen, dewelke den Directeur en 2 Soldaaten vermoord en de Vrouw met een Kind moeder naakt heb bin uytgeschud, dog dat een oude Neger die het hoofd der wegloopers scheen te zyn, die beyde van de dood verlost had zeggende teegens de Vrouw, dat zy haar in ‘t leeven lieten, om den Granman op het Fort rapport van de aflooping dier Plantage te doen.

Granman is het Sranan woord voor Gouverneur. Wellicht is dit het eerste Surinaamse woord in een krant, mogelijk is het ook voor het eerst dat een Marron, weliswaar indirect, het woord krijgt in de krant.

Para bij Berlijn, toegeschreven aan Hendrik Dooyer, 1906 - 1913. Collectie Rijksmuseum.

Van Para in 1752 naar de Amsterdamse straat in 2013

Sranan Tongo is een taal ontstaan op de plantages in Suriname. Naast een levende taal is het Sranan ook belangrijk immaterieel erfgoed van de slavernij en Surinaamse geschiedenis. Niet in de laatste plaats omdat woorden uit deze taal allang niet meer alleen door Surinaamse Nederlanders gebruikt worden. Wie zijn oor op straat te luisteren legt in Amsterdam, zal horen dat Sranan woorden als faya, fatoe en osso, door jongeren met zeer uiteenlopende culturele achtergronden gebruikt worden. Van de Surinaamse plantages in de 17e en 18e eeuw naar de Amsterdamse straat in de 21e dus.

Mark Ponte

One Response to Sranan in een Groningse krant uit 1752

  1. willem says:

    leuk mark!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>